مالی

آشنایی با ابزارهای مالی

کارشناسان و فعالان بازارهای مالی عقیده دارند که نبود ابزارهای مالی مناسب در بازار سرمایه، آن را به بازاری تک بعدی و پرخطر تبدیل نموده است. به بیان دیگر کارشناسان بازارهای مالی بر این باورند که تنها افزایش قیمت ها موجب دستیابی به سود می شود و اگر قیمت ها روند کاهشی به خود بگیرند بازار نزولی شده و در بعضی مواقع سقوط آزاد می کند. علت بکارگیری ابزارهای مالی این است که از سقوط بازار در هنگام پایین آمدن قیمت ها جلوگیری نماید. عدم بکارگیری ابزارهای مالی می تواند انگیزه سرمایه گذاران داخلی و خارجی را تا حد زیادی کاهش دهد و همین مسئله موجب عدم استقبال از بازار سهام می گردد.

 

ابزارهای مالی
ابزارهای مالی

به چه چیزهایی ابزارهای مالی می گویند؟

ابزارهای مالی به دارایی هایی گفته می شود که بتوان آن ها را معامله کرد. در دنیای سرمایه گذاری ابزار مالی چیزی است که دارای ارزش مبادله ای باشد. موارد زیر جزو ابزارهای مالی هستند:

  • اوراق قرضه
  • اوراق بهادار
  • برگه سهام
  • سند رسمی
  • املاک و مستغلات
  • پول نقد

ابزارهای مالی به دو دسته ابزارهای نقد و مشتقه تقسیم بندی می شوند. در طول سال های گذشته ابزارهای مالی جدیدی به بازار معرفی شده اند که می توانند نیازهای متنوع سرمایه گذاران را پوشش دهند.

ابزارهای مالی چه نقشی ایفا می کنند؟

می توان سه نقش متمایز برای ابزارهای مالی در نظر گرفت:

نقش اول: برای تامین مالی طرح های بزرگ سرمایه گذاری، ابزارهای مالی می توانند سرمایه ها و پس اندازهای خرد را تجمیع نمایند.

نقش دوم: ابزارهای مالی به گونه ای عمل می کنند که ریسک سیستماتیک وجوه نقد در هنگام نقل و انتقال به پایین ترین حد خود برسد. این ریسک بین عرضه کنندگان و متقاضیان، در هنگام سرمایه گذاری بر روی دارایی های حقیقی وجود دارد.

نقش سوم: اینبار ابزارهای مالی برای افرادی که می خواهند مازاد پول خود را سرمایه گذاری کنند، نقش وسیله ای برای نقل و انتقال وجوه را دارد. بدین ترتیب افرادی که نیاز به سرمایه دارند، می توانند از این وجوه نقد بهره مند شوند.

حتما بخوانید: نقش برنامه ریزی مالی برای استارتاپ ها

 

انواع ابزارهای مالی
انواع ابزارهای مالی

انواع ابزارهای مالی کدامند؟

در دنیای سرمایه گذاری امروز می توان ابزارهای مالی را به چهار دسته تقسیم بندی کرد:

  • ابزار مالی ترکیبی
  • ابزار مالی مشتقه
  • ابزار مالی بدهی یا استقراضی
  • ابزار مالی مالکیتی یا سرمایه ای

معرفی دارایی های مالی

در مجموعه دارایی های یک شرکت، دارایی های مالی نامشهود در مقابل دارایی های حقیقی دسته بندی می گردند. در قالب ابزار استقراضی یا سرمایه ای و با استفاده از منتشر نمودن یکی از انواع دارایی ها، می توان نسبت به تامین مالی مالکیت دارایی نامشهود اقدام نمود. بنابراین سرمایه گذاران برای اینکه به سود برسند، به وسیله خرید اوراق قرضه یا اوراق بهادار، مالکیت قسمتی از سرمایه شرکت را بدست می آورند.

انواع دارایی های مالی کدامند؟

می توان دارایی های مالی را به سه بخش تقسیم بندی نمود:

گروه اول: در این گروه به افرادی که ابزار بدهی دارند، سود پرداخت می شود و پس از آن به دارندگان این نوع دارایی، مبلغی تحت عنوان عایدی پرداخت می گردد.

گروه دوم: این گروه مربوط به ابزار با درآمد ثابت است که صاحبان این دارایی، مبلغ معینی را به عنوان سود دریافت می کنند.

گروه سوم: ترکیبی از دو گروه بالاست که به آن ابزار مالی دوزیستی گفته می شود. این گروه نیز  به دو دسته اوراق قرضه قابل تبدیل و سهام ممتاز تقسیم بندی می گردد.

انواع دارایی های مالی
انواع دارایی های مالی

معرفی توافقنامه بازخرید

این توافقنامه که به آن رپو نیز گفته می شود، نقش تاثیرگذاری در بازارهای مالی در هنگام تخصیص سرمایه دارد و جزو با اهمیت ترین ابزارهای مالی است. توافقنامه بازخرید بسیار شبیه به وام وثیقه ای است. رپو به این صورت است که یک نفر تعدادی اوراق بهادار را از طرف دیگر معامله می خرد و فروشنده متعهد می گردد که در صورتی که خریدار تمایل داشته باشد، اوراق فروخته شده را در آینده با قیمت مشخص، بازخرید نماید. نرخ بهره توافقنامه بازخرید با توجه به شرایط بازار به صورت روزانه تعیین می شود. برای تنظیم قرارداد توافقنامه بازخرید توصیه می کنیم از مشاوره مالی کمک بگیرید.

شاید برایتان مفید باشد: استراتژی مالی در بحران اقتصادی

 

در ابزارهای مالی، توافقنامه بازخرید با توجه به تاریخ سررسید آن به سه گروه دسته بندی می گردد:

۱– اوپن رپو یا توافقنامه بازخرید باز: هریک از طرفین می توانند این توافقنامه را فسخ کنند و از طرفی سررسید مشخص ندارد

۲– ترم دپو یا توافقنامه بازخرید با دوره زمانی معین: این توافقنامه دارای تاریخ سررسید بیش از یک روز است.

۳– اورنایت رپو یا توافقنامه بازخرید یک شبه: این توافقنامه به گونه ای تنظیم شده است که سررسید یک روزه دارد.

 

نحوه اجرای توافقنامه بازخرید

این نوع توافقنامه را می توان به چهار صورت اجرا کرد:

  • توافقنامه سه طرفه: در این توافقنامه اقداماتی چون به روز رسانی حساب ها، انتقال و نگهداری وثیقه توسط بانک یا اتاق پایاپای که نقش واسطه را دارد، انجام می گیرد.

 

  • توافقنامه نگهداری در حسابها: طبق این توافقنامه، وام گیرنده، وثیقه را در یک حساب داخلی که به اسم وام دهنده است، نگهداری می کند و وثیقه به قرض دهنده منتقل نمی شود.

 

  • توافقنامه خرید و فروش متقابل: در این توافقنامه در صورتی که به اوراق بهادار در مدت دوره قرارداد سودی تعلق بگیرد، این سود نصیب وام دهنده می شود.

 

  • توافقنامه کلاسیک: طبق این توافقنامه اگر به اوراق بهادار در مدت دوره قرارداد بهره ای تعلق بگیرد، این بهره به وام گیرنده می رسد.

در توافقنامه های بازخرید، وجود وثیقه موجب می گردد که تا حد زیادی از ریسک اعتباری آن کاسته شود. البته هیچگاه میزان ریسک به صفر نمی رسد ولی با یک سری تدابیر می توان آن را کاهش داد. ریسک توافقنامه بازخرید به وام گیرنده بر می گردد که امکان دارد در سررسید مشخص شده بازخرید را انجام ندهد و به تعهد خود پایبند نباشد. البته وام دهنده این امکان را دارد که اوراق بهادار را توقیف کند و آن ها را به فروش برساند اما در این مدت زمان، امکان کاهش قیمت اوراق بهادار وجود دارد و این به ضرر وام دهنده است. فاکتورهای مختلفی در ریسک اعتباری دخیل هستند که می توان به نقدشوندگی وثیقه و مدت زمان قرارداد اشاره نمود. مشاوره مالی می تواند ریسک توافقنامه بازخرید را تا حد زیادی پایین بیاورد.

 

برای مشورت با مشاوره مالی و رفع سوالات خود، با شماره ۴۵۲۹۸-۰۲۱ تماس بگیرید.

 

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + 8 =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن