مالی

قرارداد سواپ چگونه انجام میشود و چه تعریفی دارد؟

اگر بخواهیم تعریفی از سواپ داشته باشیم باید گفت معنای لغوی سواپ یعنی مبادله کردن، معاوضه، معامله پایاپای. اما در بازارهای مالی به توافقی که بین دو شخص حقیقی یا حقوقی انجام می شود تا در آینده یک جریان نقدی را با هم معاوضه کنند، قرارداد سواپ می گویند. بانک جهانی و شرکت آی بی ام اولین سواپ را در سال ۱۹۸۱ انجام دادند. در این قرارداد معمولا یک طرف پرداخت را با نرخ ثابت انجام می دهد و طرف دیگر با نرخ شناور یا متغیر پرداخت می کند. پرداخت متغیر می تواند بازده سهام، نرخ ارز، نرخ بهره و … باشد. در قرارداد سواپ امکان پرداخت با نرخ شناور برای هر دو طرف نیز وجود دارد.

قرارداد سواپ
قرارداد سواپ

قرارداد سواپ چه ویژگی هایی دارد؟

اگر قرارداد سواپ را با قرارداد آتی مقایسه کنید، متوجه می شوید که در قرارداد سواپ چند پرداخت انجام می شود در صورتی که در قرارداد آتی تنها یک پرداخت وجود دارد. شاید بتوان گفت چند قرارداد آتی در کنار هم یک قرارداد سواپ تشکیل می دهند. ارزش سواپ، هنگام آغاز صفر است و بین طرفین قرارداد هیچ گونه پولی جابجا نمی شود. در سواپ ما با تاریخ های تسویه یا تاریخ های پرداخت مواجه هستیم به دلیل اینکه یک مجموعه از جریان های نقدی بین طرفین معاوضه می شوند. به غیر از سواپ ارزی در بقیه سواپ ها بین طرفین و در تاریخ های تسویه، پول هایی رد و بدل می شود که همگی بر پایه یک ارز یکسان هستند.

اما برای سواپ ارزی، در تاریخ های تسویه، مبالغ پرداختی طبق ارزهای مختلف محاسبه می گردند. در قراردادهای سواپ تحویل دارایی فیزیکی معمول نیست و تسویه به صورت نقدی انجام می شود و آخرین پرداخت به وسیله طرفین قرارداد هنگام تاریخ خاتمه انجام می پذیرد. می توان گفت تاریخ خاتمه همان تاریخ انقضا در دیگر قراردادهاست. ریسک اعتباری، قرارداد سواپ را در معرض خطر قرار می دهد. بدین ترتیب که یک یا هر دو طرفین قرارداد به تعهد خود که پرداخت مبلغ مشخص است عمل نکنند. به همین خاطر برای تنظیم قراردادهای خود بهتر است از مشاوره مالی بهره مند شوید.

اتمام قرارداد سواپ

همانطور که می دانید، قرارداد سواپ تاریخ انقضا یا خاتمه دارد. البته با توافق طرفین می توان تاریخ زودتری را برای خاتمه قرارداد در نظر گرفت و این امکان فراهم است که قبل از انقضای سواب به طرق مختلف از آن خارج شد. در طول مدت قرارداد سواپ می توان ارزش بازاری آن را تعیین نمود. مثلا اگر برای یک طرف معامله، ارزش بازاری قرارداد ۱۰۰ هزار دلار باشد، در صورتی که طرف مقابل این ۱۰۰ هزار دلار را به او بپردازد، قرارداد خاتمه می یابد. بنابراین برای پایان قرارداد سواپ جلب رضایت طرف مقابل بسیار مهم است.

گزارشات مالی چیست؟

انواع قرارداد سواپ
انواع قرارداد سواپ

انواع قرارداد سواپ

قرارداد سواپ می تواند بر پایه کالا، سهام، نرخ بهره، نرخ ارز و … باشد. در ادامه با انواع قرارداد سواپ آشنا خواهید شد.

سواپ ارزی

وقتی صحبت از سواپ ارزی می شود یعنی اینکه مبلغ بهره بین طرفین قرارداد بر اساس ارزهای مختلف مبادله می شود. این روش باعث می گردد تا قرارداد بهتر مدیریت شود زیرا در برابر نوسان نرخ ارز مقاوم است. سواپ ارزی به سه دسته تقسیم می گردد:

۱– سواپ ارزی ثابت – ثابت: متداول ترین سواپ ارزی است که بر اساس آن نرخ بهره ثابت دو ارز متفاوت مبادله می شود.

۲– سواپ ارزی ثابت – شناور: طبق این قرارداد، یک طرف معامله ملزم به پرداخت بهره با نرخ شناور یک ارز است، در حالی که طرف مقابل بهره را به نرخ ثابت ارز دیگر پرداخت می کند.

۳– سواپ ارزی شناور – شناور: در این قرارداد، طرفین بهره را با نرخ شناور دو ارز مختلف بین یکدیگر مبادله می کنند.

سواپ سهام

در این قرارداد، پول هایی بر اساس شاخص یا بازده سهام مبادله می شود. سواپ سهام به شکلی تنظیم شده که شامل بازده منفعت سرمایه ای به علاوه بازده سود نقدی است. مدیران پرتفوی معمولا از سواپ سهام استفاده می کنند.

سواپ نرخ بهره

در این نوع قرارداد پول هایی که به عنوان بهره رد و بدل می شود بر اساس ارز مشابه محاسبه می گردند. همچنین تسویه حساب به شکل خالص می باشد و برای طرفین قرارداد، مبلغ اسمی آن برابر است. قرارداد سواپ نرخ بهره به دو صورت تنظیم می شود. در نوع اول دو طرف، بهره را با نرخ متغیر پرداخت می کنند اما در نوع دوم یک طرف بهره متغیر پرداخت می کند و دیگری بهره ثابت. در این نوع سواپ، حالت نرخ بهره ثابت – ثابت مانند سواپ نرخ ارز وجود ندارد، زیرا ارز یکسان است و قرارداد بی معنی می شود. مشاوره مالی می تواند تصمیم گیری برای تنظیم انواع قرارداد را آسان تر کند.

شاید برایتان مفید باشد: آشنایی با ابزارهای مالی

 

سواپ نرخ بهره
سواپ نرخ بهره

سواپ نرخ بازده کل

در سواپ نرخ بازده کل یک طرف مبلغ ثابت یا شناور دریافت می کند و طرف دیگر با انتخاب یک دارایی به شکل معیار یا پایه، موافقت می نماید که صاحب هرگونه افزایش یا کاهش دارایی شود و بهره تعلق گرفته به آن را دریافت نماید. در این نوع سواپ یک طرف از عایدات دارایی منفعت می برد و طرف دیگر قرارداد، دارایی خود را در مقابل نوسانات مربوط به ارزش آن بیمه می کند. این نوع سواپ دو کارکرد اساسی دارد؛ از طریق خریدار سواپ و به وسیله جبران ضرر کاهش ارزش دارایی، ریسک بازار دارایی فروشنده را کاهش می دهد و از طرف دیگر با انتقال بازده کل به خریدار می تواند ریسک اعتباری دارایی را کاهش دهد.

سواپ کالا

قرارداد سواپ می تواند بر روی کالاها نیز تعریف شود زیرا آن ها هم دارای نتایج تصادفی هستند. به عنوان مثال شرکت های هواپیمایی از قرارداد سواپ استفاده می کنند تا سوخت مورد نیاز خود را برای روزها یا ماه های آتی خریداری نمایند. آن ها به طرف مقابل یک مبلغ ثابت پرداخت می نمایند و طرف مقابل نیز بر مبنای نرخ سوخت، مبالغی را به شرکت هواپیمایی می پردازد. از سواپ کالا برای تثبیت قیمت گاز طبیعی، فلزات گرانبها و طلا استفاده می شود. قرارداد سواپ کالا این هدف را دنبال می کند که فروش یا خرید یک کالای مشخص با تثبیت قیمت آن انجام شود. همچنین استفاده از این نوع قرارداد برای انرژی برق که قابل ذخیره سازی نیست هم امکان پذیر است. از قرارداد سواپ می توان به صورت مبادله کالا به کالا نیز استفاده کرد که متداول ترین آن سواپ نفتی است.

برای رفع سوالات خود در زمینه قراردادهای سواپ، با مشاوره تلفنی مالی صحبت کنید. برای این منظور تنها کافیست با شماره ۴۵۲۹۸-۰۲۱ تماس بگیرید.

 

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شانزده − شانزده =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن