حقوقی

چگونگی کودکی را به فرزندخواندگی بگیریم؟

کودکانی که در محیطی خالی از عشق، عاطفه و دلبستگی خانوادگی تربیت و رشد می نمایند در آینده در معرض بحران‌های عاطفی و روحی بسیاری قرار خواهند گرفت؛ بنابراین با وصف آنکه موسسات قانونی موظف به نگهداری از این کودکان بی سرپرست یا بد سرپرست هستند، قانونگذار ضمن حصول شرایطی، به زوجین فاقد فرزند و متقاضیان زن بالای ۳۰ سال اجازه نگهداری از کودکان و نوجوانان نابالغ و یا بالغ زیر شانزده سال ولی غیر رشید را داده است، هر اطلاعاتی برای قبول سرپرستی کودک به آن نیاز دارید در این مطلب آورده شده است :

نگاهی به تاریخچه قانونی واگذاری فرزند

در حدود ۴۸ سال پیش برای نخستین بار قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست به تصویب رسید ولی به دلیل ایراداتی که در این قانون به چشم می خورد در سال ۸۷ مورد بازنگری و اصلاح واقع شد ولی در نهایت تصویب نشد تا اینکه پس از گذشت ۵ سال سرانجام با تجمیع نظر کارشناسان مختلف و البته اعمال تغییراتی فراوان در سال ۹۲ این قانون مورد تصویب قرار گرفت . در ادامه نگاهی به شرایط قانونی خانواده ها برای پذیرفتن سرپرستی خواهیم کرد.

شرایط فرزندخواندگی چیست؟
  • گذشت پنج سال تمام از تاریخ ازدواج زوجین که در این مدت صاحب فرزندی نشده باشند، برای زوجین دارای فرزند هم در صورتیکه یکی از آن‌ها سی سال سن داشته باشد.
  • گواهی عدم سوء پیشینه کیفری موثر زوجین
  • محجور نبودن هیچ یک از زوجین
  • زوجین دارای صلاحیت اخلاقی باشند
  • اعتقاد به یکی از ادیان مصرح در قانون اساسی همچنین تقید به انجام واجبات و ترک محرمات
  • زوجین یا حداقل یکی از آن‌ها تمکن مالی برای نگهداری از کودک را داشته باشد
  • گواهی سلامت جسمی و روانی از سوی پزشک مبنی و نیز عدم ابتلا به بیماریهای صعب العلاج و واگیردار
  • گواهی عدم اعتیاد، مواد روانگردان و الکل
  • رعایت اشتراکات دینی بین سرپرست و افراد تحت سرپرستی
  • ناشناس بودن والدین یا جد پدری کودک یا در قید حیات نبودن آنها یا آنکه از کودک در زمذه مواردی باشد که به موسسات خیریه سپرده شده و دو سال تمام پدر و مادر یا جد پدری او مراجعه نکرده باشند .

گاها ممکن است زوجین برای دریافت این گواهی ها با مشکل مواجه کردند که در این موارد سازمان بهزیستی مکلف است متقاضیان فرزند آوری را برای دریافت گواهینامه های لازم به سازمان های ذیربط معرفی نماید.

یکی از موارد بسیار مهم در فرزند خواندگی شرکت در جلسات مشاوره فرزندآوری است که زوجین حتما باید قبل از تشکیل کمیته فرزند خواندگی در این جلسات مشاوره ای شرکت کرده باشند و نتیجه این جلسات هم در پرونده آنها باید درج گردیده باشد .

حتما بخوانید: داستان مهریه های ۱۰۰ سکه ای

مدارک لازم برای فرزند خواندگی کدامند؟

اولین گام برای فرزندآوری درخواست و تقاضای رسمی به سازمان بهزیستی است، این درخواست باید به امضای متقاضیان سرپرستی رسیده و از طرفی دارای اطلاعات تماس و نشانی محل سکونت متقاضیان باشد، البته گاها متقاضیان از طریق دادگاه برای فرزندخواندگی اقدام می نمایند که در این صورت پس از دریافت درخواست به بهزیستی معرفی خواهند شد .

  • تصویر شناسنامه زوجین صفحه اول و دوم
  • تصویر سند ازدواج
  • گواهی عدم بچه دار شدن زوجه از پزشک متخصص زنان و زایمان
  • گواهی عقیم بودن زوجین یا یکی از آنان از سوی پزشکی قانونی
  • ارائه حکمی مبنی بر سرپرستی آزمایشی از سوی مراجع قضایی
  • گواهی عدم سوء پیشینه کیفری زوجین
  • گواهی مبنی بر سلامت جسمی و روانی از سوی پزشک قانونی برای زوجین
  • گواهی تمکن مالی به وسیله مواردی چون ارائه فیش حقوقی، فتوکپی سند منزل مسکونی، ماشین، …‏
  • گواهی سلامت و عدم ابتلا به بیماری های صعب العلاج و واگیردار از سوی پزشک
  • گواهی عدم اعتیاد
سهولت فرزندپذیری در قانون جدید

از آنجایی که کفه تقاضای فرزند پذیری با خانواده هایی که موفق به پذیرش سرپرستی کودکی از بهزیستی می شدند نا برابر بود در قانون جدید شرایط تغییراتی کرده و برای متقاضیان سهل تر گردیده است، نگاهی به این موارد می اندازیم :

  • امکان پذیرش سرپرستی تا ۱۶سالگی در حالی که قانون قدیم تنها اجازه سرپرستی گرفتن کودکان تا ۱۲ سال را می داد .
  • امکان پذیرش سرپرستی برای خانواده های دارای یک فرزند، در حالی که قانون قبلی تنها به خانوارهای بدون فرزند این اجازه را داشتند.
  • امکان پذیرش سرپرستی کودکان دختر برای خانم های مجرد بالای ۳۰ سال
  • پذیرش سرپرستی کودکان بد سرپرست به شرط اثبات اینکه خانواده جدید می تواند سرپرستی کودک را به خوبی عهده دارد گردد در حالی که قانون قدیم تنها کودکان بی سرپرست را برای فرزندخواندگی مجاز میدانست .
  • برداشتن شرط به نام زدن یک سوم اموال به کودک در حالی که شرایط بسیاری خانواده ها به قدری خوب نبود که بتوانند این شرط را اجرائی کنند در قانون جدید این خانواده ها می توانند براساس نظر و تمهیدات قاضی پرونده سرپرستی کودک را برعهده گیرند .

براساس آمار بهزیستی بیشتر خانواده‌ها متقاضی کودکان دختر هستند. از سوی دیگر، طبق قانون هر کسی که برای فرزندخواندگی اقدام کند صلاحیتش در مدت ۲ماه تأیید و پس از تأیید قاضی کودک سپرده می‌شود. زنان مجرد بالای ۳۰ سال و خانواده های دارای یک فرزند می توانند اقدام به فرزندخواندگی کنند، همچنین برای پذیرش سرپرستی کودکان تا ۱۶ سال می توان اقدام کرد .

روند واگذاری سرپرستی به متقاضیان به چه صورت است ؟

(۱)

در وهله اول تقاضانامه درخواست کنندگان باید به سازمان بهزیستی ارائه گردد. البته در نظر داشته باشید که افراد مقیم خارج کشور می‌توانند تقاضای خود را از طریق سفارتخانه‌ها به سازمان بهزیستی ارائه نمایند. متعاقب این درخواست ظرف دو ماه بهزیستی نظر خود را به دادگاه اعلام می نماید، تا دادگاه قراری مبنی بر دوره آزمایشی که همان حکم سرپرستی موقت است صادر نماید. پس از صدور حکم سرپرستی، کودک موردنظر طی صورتجلسه‌ای به والدین تحویل داده و طی دوره آزمایشی ۶ ماهه، حداقل ۳ بازدید از خانواده ای که سرپرستی کودک را عهده دار گردیده اند از طرف مددکاران اجتماعی صورت می پذیرد تا از صلاحیت خانواده و نوع رفتار آنها با کودک از جانب مسئولان بهزیستی اطمینان حاصل گردد.

(۲)

چنانچه وضعیت نگهداری از کودک و همچنین توانایی خانواده در دوره آزمایشی مورد تایید قرار گیرد، گزارش نهایی تهیه و به انضمام نظریه بهزیستی تقدیم دادگاه مربوطه می گردد تا حکم قطعی صادر شود، با دریافت این حکم والدین کودک می توانند از نظر قانونی سرپرستی او را عهده دار گردند و به نام خودشان برای کودک شناسنامه تهیه نمایند .

البته توجه به چند نکته بسیار مهم است اول اینکه از نظر قانونی فرزندخوانده از پدر و مادر قانونی خود ارث نمی برد حتی با وجود داشتن شناسنامه، پس والدین باید  یک‌سوم اموال والدین خود را از طریق دفترخانه‌های رسمی یا مراجع قضایی به فرزندخوانده صلح نمایند. فرزندخوانده از پدر و مادر قانونی خود ارث نمی برد، به همین خاطر باید معادل یک سوم اموال خود را به نام کودک مورد نظر برای پذیرش سرپرستی، صلح نمائید.

نکته دوم که آن هم جنبه مالی دارد افتتاح حساب پس‌انداز، بیمه آتیه یا دیگر روش‌های قانونی اطمینان‌بخش است که به موازات صلح اموال می تواند انجام می‌شود. همچنین به هر نحو که دادگاه صلاح بداند با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی خانواده، سهمی برای فرزندخوانده در نظر گرفته شود که این موارد از جمله جایگزین‌های ارث به شمار می روند.

مورد سوم به برخورداری مادرخوانده از حق اولاد، مرخصی دوره مراقبت برای کودکان زیر سه سال معادل مرخصی دوره زایمان و همچنین بهره‌مند شدن کودک از بیمه و بیمه تکمیلی، باز می گردد، استفاده از مستمری افراد تحت تکفل بازماندگان تا تعیین تکلیف سرپرست جدید، از مزایای قانونی است.

مور چهارم یا آخر هم به حکم سرپرستی باز میگردد، این حکم ابدی و مادام العمر نیست یعنی چنانچه سازمان بهزیستی تشخیص دهد کودک در زندگی جدید خود آسیب می‌بیند و عدم شایستگی والدین به هر نحوی اثبات گردد یا والدین حقیقی کودک پیدا شده و مراجعه نمایند، حکم سرپرستی با هماهنگی دادگاه قابل فسخ می گردد .

شاید برایتان مفید باشد: ولایت و حضانت چه تفاوت هایی با یکدیگر دارند؟

اولویت‌ واگذاری فرزند با چه خانواده‌هایی است؟

در کل سه اولویت برای متقاضیان فرزندخواندگی وضع گردیده که عبارت است از :

۱- گذشت پنج سال از ازدواج متقاضیانی فاقد فرزند و ارائه مدارک مبنی بر بچه‌دار نشدن‌شان از سوی پزشک قانونی به سازمان بهزیستی.

۲- اولویت با دختران و زنانی است که بیش از ۳۰سال سن داشته و هنوز مجرد هستند، البته زنانی که ازدواج کرده‌اند و در حال حاضر تنها زندگی کنند جزو اولویت‌های بهزیستی برای سپردن کودک به شمار می روند.

۳- اولویت با والدینی است که فرزند دارند اما متقاضی سرپرستی گرفتن کودکی دیگر هم هستند، البته در این میان اولویت با زوجینی است که بچه‌دار نمی‌شوند. از طرف دیگر، پدر و مادرهایی که سن‌شان کمتر از ۵۰ سال است نسبت به باقی کیس ها در اولویت قار دارند.

سازمان بهزیستی آمارهایی از کودکان تحت سرپرستی این سازمان ارائه داده. براساس این آمار، سالانه حدود ۱۵۰۰ کودک مورد سرپرستی و فرزندخواندگی قرار می گیرند که در این میان، ۸۰۰ کودک هم از مراکز سازمان بهزیستی ترخیص می‌شوند که فرزندان بعد از رسیدن به سن ۱۸سالگی یا به دلیل ازدواج یا سربازی و تحصیلات دانشگاهی، از مراکز خارج می‌شوند که البته مددکاران بهزیستی چندین سال آنها را حمایت می‌کنند.

از سوی دیگر، ۸۵ درصد کودکان نگهداری شده بد سرپرست هستند، برخی از کودکان دچار بیماری و معلولیت هستند و شرایط فرزندخواندگی را ندارند یا اینکه سن‌شان بالاست، به همین دلیل در مراکز سازمان بهزیستی نگهداری می‌شوند. در مجموع هر چه سن کودک بیشتر می‌شود، متاسفانه درصد شانسش هم برای پیدا کردن خانواده و مورد فرزندخواندگی قرار رفتن هم کم خواهد شد.

تمام سئوالات و ابهامات خود درخصوص پذیرش سرپرستی کودک را با کمک مشاوران حقوقی آرموو برطرف کنید. برای این منظور با شماره ۴۵۲۹۸-۰۲۱ تماس بگیرید.

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پانزده + هفت =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن