مالی

سیستم های پولی چه تعریفی دارند؟

از دوران گذشته انسان ها برای مبادلات و معاملات تجاری خود از ابزارهای مختلفی استفاده می کردند. قبل از اختراع پول کاغذی افراد از فلزاتی مانند نقره و طلا برای خرید و فروش کالا بهره می بردند. پس از گذشت سال ها پول کاغذی بوجود آمد و به عنوان اوراق معتبر در تبادلات مورد استفاده قرار گرفت. پیدایش این نوع پول یک تحول بزرگ در سیستم‌های پولی ایجاد نمود. در این مقاله می خواهیم شما را با مفهوم سیستم های پولی آشنا کنیم و در مورد انواع آن توضیح دهیم.

سیستم های پولی
سیستم های پولی

آشنایی با مفهوم سیستم های پولی

از گذشته تا به حال انواع مختلف سیستم های پولی برای انجام مبادلات تجاری مورد استفاده انسان ها قرار گرفته که چگونگی این سیستم ها کاملا وابسته به زمان و شرایط بوده است. اما اگر به طول تاریخ دقت کنیم، می توانیم سیستم های پولی را دسته بندی کنیم.

۱– سیستم پولی کالایی: شامل سیستم پولی دو فلزی و تک فلزی

۲– سیستم پولی اعتباری: شامل سیستم پولی با پشتوانه کامل و بدون پشتوانه

اکنون هر کدام از این سیستم های پولی را تشریح می کنیم.

سیستم های پولی کالایی

این سیستم مربوط به زمانی بود که افراد از کالا برای مبادلات خود استفاده می کردند یعنی کالا حکم پول را داشت. در جوامع ابتدایی، افراد کالاهایی را به عنوان کالای با ارزش در نظر می گرفتند و به وسیله آن ها به داد و ستد می پرداختند و مایحتاج خود را تامین می کردند. کالاهایی مثل پوست حیوانات، نمک، ذرت، برنج، مس، گندم و آهن در کنار طلا و نقره به عنوان کالاهای با ارزش حساب می شدند. البته طلا و نقره بیشتر در کانون توجه قرار گرفتند زیرا روی ارزش آن ها راحت تر توافق صورت می گرفت و ویژگی هایی شبیه پول داشتند. کم کم بشر به فکر ذوب کردن و شکل دادن فلزات افتاد و رونق سیستم پولی کالایی بیشتر شد. اما همانطور که اشاره کردیم این سیستم های پولی کالایی به دو نوع سیستم پولی تقسیم می شود که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم نمود.

شاید برایتان مفید باشد: قرارداد سواپ چگونه انجام میشود و چه تعریفی دارد؟

 

سیستم پولی دو فلزی
سیستم پولی دو فلزی

سیستم پولی دو فلزی

این سیستم بر مبنای طلا و نقره بنا نهاده شد که دو فلز گرانبها حساب می شدند. در سیستم دو فلزی، نسبتی میان ارزش طلا و نقره در نظر گرفته می شد و همزمان در مبادلات تجاری از این دو فلز استفاده می گردید. به عنوان مثال ارزش طلا را ده برابر نقره می دانستند بنابراین در داد و ستدها ۱۰ اونس نقره برابر با ۱ اونس طلا محسوب می شد. با گذشت زمان این سیستم دچار مشکل گردید و کنار گذاشته شد. زیرا بر سر ارزش طلا و نقره و نسبت میان آن ها اختلاف بوجود آمد.

سیستم های پولی دو فلزی بین سال های ۱۲۰۰ تا ۱۲۵۰ در ایران رواج داشت. در آن زمان ایران ذخیره طلای زیادی داشت و شاهان کشور به فکر ضرب سکه افتادند. ارزش سکه ای که تولید شد برابر با ۵۰ عباسی نقره و یک لیر استرلینگ بود. این سکه را تومان طلا نامیدند و از آن به عنوان پول رایج مملکت استفاده می کردند. اما با اختلافاتی که بر سر ارزش طلا و نقره پیش آمد، کشورهای آمریکایی و اروپایی سیستم های پولی دو فلزی را کنار گذاشتند و سیستم تک فلزی را برگزیدند.

سیستم پولی تک فلزی

این سیستم برای اساس یک فلز با ارزش، پایه گذاری میشد که می توانست طلا یا نقره یا … باشد. مزیت سیستم های پولی تک فلزی نسبت به دو فلزی این بود که کالایی که در آن مبادله می شد قابل اعتماد بود و به همین خاطر افراد در داد و ستدهای خود امنیت بیشتری احساس می کردند. در ایران نیز سکه طلای تومان جای خود را به قران نقره داد. اما این سیستم نیز به مشکل برخورد. از آنجایی که کشورها برای خرید کالا از کشورهای دیگر باید سکه طلا می دادند و صادراتشان بیشتر از واردات بود در نتیجه با کاهش ذخایر طلا مواجه شدند.

کاهش ذخایر طلا موجب میشد تا کشورها بالاجبار صادرات خود را کاهش دهند و همین کاهش صادرات سبب ورشکستگی کسب و کارها و بیکاری تعداد زیادی از افراد جامعه می شد. بنابر مشکلاتی که در سیستم پولی تک فلزی پیش آمد، این سیستم نیز کم کم کنار رفت و جای خود را به سیستم های پولی اعتباری داد.

حتما بخوانید: آشنایی با ابزارهای مالی

در سیستم جدید استانداردهایی مانند استاندارد طلا-ارز، استاندارد شمش طلا و استاندارد طلا تعریف شد که هر کدام مفهوم خاصی داشتند. مثلا استاندارد طلا-ارز جهت مبادله پول اعتباری با ارز مورد استفاده قرار می گرفت.

سیستم‌ های پولی
سیستم‌ های پولی

سیستم های پولی اعتباری

همانطور که گفتیم این سیستم به دلیل مشکلاتی که در سیستم پولی کالایی پیش آمد، طراحی شد. در سیستم پولی کالایی نگهداری فلزات گرانبهایی چون طلا و محافظت از آن کار آسانی نبود. بنابراین جایی به نام خزانه درست شد که افراد طلای خود را به آنجا می سپردند و به جای آن مدرکی دریافت می کردند که نشان دهنده مالکیت آن ها بر طلاهای سپرده گذاری شده بود. این مدارک کم کم جای خود را در مبادلات تجاری باز کردند و به عنوان پول استفاده شدند. سیستم های پولی اعتباری نیز به دو دسته تقسیم می شود که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم.

سیستم پولی با پشتوانه کامل

در این سیستم افراد برای مبادلات خود از رسیدهایی استفاده می کردند که آن رسیدها نشان می داد افراد در خزانه به همان میزان طلا دارند. ارزش رسیدها به اندازه ای بود که کالا خریداری می شد. پس فرد خریدار نگرانی بابت باقیمانده طلای خود نداشت و شخص فروشنده نیز اگر می خواست می توانست رسید دریافتی خود را به طلا تبدیل کند. این رسیدها همان اعتباری بودند که برای تبادلات به عنوان پشتوانه تلقی می شد. بنابراین آن زمان نیازی به مشاوره مالی نبود.

سیستم پولی بدون پشتوانه

با گذشت زمان، مالکان طلاهای خزانه، برای داد و ستدهای خود نیازی به طلای خود نمی دیدند. بنابراین صرافی هایی که از طلاها نگهداری می کردند، برای رسیدن به سود بیشتر اقدام به پرداخت وام کردند. در نتیجه کار به جایی رسید که میزان مبلغ رسیدها از میزان طلای خزانه بیشتر شد. این یعنی پول بدون پشتوانه تولید شد. در این حالت دیگر ممکن نیست که همه رسیدها را به طلا تبدیل کرد. و اینجا بود که پول بدون پشتوانه بوجود آمد، چیزی که امروزه مردم جهان آن را به عنوان پول می شناسند. به پول بدون پشتوانه، فیات هم می گویند. امروزه تمام کشورها از این سیستم های پولی برای مبادلات تجاری خود  استفاده می کنند. در روزگاری که پول بدون پشتوانه در قراردادهای تجاری استفاده می شود، مشاوره مالی می تواند امنیت این قراردادها را افزایش دهد.

برای دریافت راهنمایی در زمینه قراردادها و سیستم‌های پولی، شما می‌توانید با مشاوره مالی صحبت کنید. فقط کافیست با شماره ۴۵۲۹۸-۰۲۱ تماس بگیرید.

 

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ده − چهار =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن